با سلام :

وبلاگ خودم را در مورد استاندارد های بین المللی در پیوند ها اظافه کردم .

شما هم اکنون می توانید در بحث ها شرکت نمایید و نقطه نظرات خود را به گوش مسولان و مدیران برسانید .

متشکرم.

با عرض سلام:

اگر میخواهید این وبلاگ همین طور در رنگکینگ گوگول سرچ مقام نخست را بیاورد شما هم اکنون میتوانید نظرات خود را به مدیریت محترم وبلاگ(خودم) در نظر بدهید به سمع و نظر اینجانب ارسال فر مایید

متشکرم.

معاون امور مجلس و بین‌الملل وزارت جهاد کشاورزی در گفت وگو با ایانا:

بودجه بخش کشاورزی 18 درصد رشد خواهد کرد

بودجه بخش کشاورزی در مقایسه با سال گذشته 18 درصد رشد کرده است که انتظار می‌رود در صورت تصویب، پاسخگوی برنامه‌های توسعه و اهداف وزارت جهاد کشاورزی باشد.

به منظور ايجاد ، پرورش ، رشد و شکوفايی استعدادها و خلاقيت های نوجوانان و جوانان و توسعه و تعميق روحيه پژوهش، نوآوری و حمايت و هدايت مادی و معنوی از دانش آموزان و دانشجويان پژوهشگر و نوآور، دهمین جشنواره جوان خوارزمی، در چهارچوب اين شيوه نامه برگزار می شود. (برای دریافت فرم های ثبت نام ، داوری و آمار به فایل ضمیمه مراجعه نمایید.)

باسمه تعالی

شيوه نامه اجرايي جشنواره جوان خوارزمي

(بخش دانش‌آموزي و دوره های کاردانی آموزش و پرورش )

مقدمه :

به منظور ايجاد ، پرورش ، رشد و شکوفايی استعدادها و خلاقيت های نوجوانان و جوانان و توسعه و تعميق روحيه پژوهش، نوآوری و حمايت و هدايت مادی و معنوی از دانش آموزان و دانشجويان پژوهشگر و نوآور، جشنواره جوان خوارزمی، در چهارچوب اين شيوه نامه برگزار می شود.

¨ بخش اول - مفاهيم واژه ها :

- جشنواره : جشنواره جوان خوارزمی - بخش دانش آموزی و دوره های کاردانی آموزش و پرورش .

- دانش آموز : دانش آموزان شاخه متوسطه نظری و پيش دانشگاهی و هنرجويان شاخه های فنی و حرفه ای و کاردانش (اعم از دولتی ، غير دولتی ، روزانه و بزرگسال) ؛

- دانشجو : دانشجويان دوره کاردانی آموزشکده های فنی و حرفه ای (دولتی ) و مراکز تربيت معلم.

- پژوهش های بنيادی : پژوهش های طراحی شده برای ايجاد درک نوينی از اصول و فرايندهای اساسی و اصلی پديده های صنعتی ، طبيعی و اجتماعی .

- پژوهش های کاربردی: پژوهش هايي برای ايجاد فناوری جديد و جست و جوی دانشی که بتواند در مسائل عملی به کار رود و نيز ارائه راهکارهای مناسب براساس يافته های علمی، که در چهار زمينه زير تحقـــق می يابد:

1. پژوهش های توسعه ای : پژوهش هايي که منجر به تکميل يا توسعه فراگرد ، محصول صنعتی و يا يافته علمی و کاربرد آن باشد .

2. اختراع: محصول يا فراگردی که با ترکيب دو يا چند شي مادی ، راه نوينی را برای انجام کاری ارائه می دهد و يا راه حل فنی جديدی را برای حل مشکل پيشنهاد می کند .

3. ابتکار : بهره برداری موفقيت آميز از ايده های نو و يا دسترسی به دانش فنی و فناوری ساخت محصول به روش جديد و با تکيه بر اختراعات و اکتشافات قبلی.

4. پژوهش های کاربردی علوم نظری : پژوهش هايي که منجر به ارائه راهکارهای مناسب براساس يافته ها و نظريه های علمی می شود .

- گروه علمی : عبارت است از تمامی رشته ها و گرايش های مربوط.

- خلاقيت : توانايي پرورش يا به وجود آوردن يک انگاره ، انديشه ، راهکارها و يا محصول جديد .

- نوآوری : تجلی و تحقق خلاقيت؛ يعنی عملياتی کردن و به اجرا درآوردن توانايي های ذهنی در پرورش و يا ايجاد يک انگاره ، انديشه ، راهکار و يا محصول جديد .

¨ بخش دوم - اهداف جشنواره جوان خوارزمی :

1- ايجاد زمينه های لازم برای بروز ، پرورش، رشد و شکوفايي استعدادها و خلاقيت های نوجوانان و جوانان؛

2- توسعه و تعميق روحيه پژوهش و نوآوری ؛

3- حمايت و هدايت مادی و معنوی دانش آموزان و دانشجويان پژوهشگر و نوآور ؛

4- کاربردی کردن علوم و ارتباط دادن آن با زندگی و نيازهای جامعه ؛

5- ارزش بخشيدن به دستاوردهای علمی و فنی نوجوانان و جوانان ؛

6- آماده سازی نسل جوان برای ورود به ميدان رقابت های علمی و فنی ؛

7- هدايت استعدادها و خلاقيت ها در جهت رفع نيازهای مراکز علمی و صنعتی؛

8- آشنايي دانش آموزان با پژوهش و شيوه های کشف و حل خلاقانه مسائل علمی و فنی؛

9- انجام کارهای علمی ، فنی و پژوهشی به شيوه گروهی با حفظ رقابت سالم و سازنده؛

10-توليد دانش و بومی کردن علوم.

¨ بخش سوم - سازماندهي :

به منظور برنامه‌ريزي، هدايت و نظارت بر اجراي مطلوب جشنواره در كليه مراحل، ستاد جشنواره جوان خوارزمي در معاونت آموزش و پرورش نظري و مهارتي و كميته‌هاي جشنواره جوان خوارزمي در سطح استان و شهرستان / مناطق /نواحی و مراکز آموزش عالی وابسته به آموزش و پرورش، با تركيب اعضاء و شرح وظايف زير تشكيل مي‌گردد:

الف : ستاد جشنواره جوان خوارزمي

براي برنامه‌ريزي و نظارت بر حسن اجراي مفاد اين شيوه نامه، ستاد جشنواره جوان خوارزمي، مركب از اعضاي زير، در معاونت آموزش و پرورش نظري و مهارتي تشكيل مي گردد.

1- معاون آموزش و پرورش نظري و مهارتي (رئيس ستاد)؛

2- مدير كل دفتر آموزش و پرورش فني و حرفه‌اي (دبير ستاد و مسئول دبيرخانه جشنواره)؛

3- معاون دفتر آموزش و پرورش فني و حرفه‌اي (مسئول كميته اجرايي)؛

4- مديران كل دفاتر تحت پوشش معاونت آموزش و پرورش نظري و مهارتي؛

5- مسئول هيئت داوران؛

6- يک يا دو نفر صاحب نظر .

ب : كميته اجرايي استان

اين كميته متشكل از اعضاي زير مي‌باشد و كليه شهرستان ها، مناطق ، نواحی و مراكز آموزش عالي وابسته به آموزش و پرورش را تحت پوشش قرار مي‌دهد :

اعضاي كميته استان :

- رياست سازمان آموزش و پرورش استان‌(رئيس کميته جشنواره)؛

- معاون آموزش و پرورش نظري و مهارتي؛

- معاون پشتيباني؛

- معاون پژوهش، برنامه‌ريزي و منابع انساني؛

- دبير جشنواره (يک نفر از همکاران علاقه مند با سوابق و تجربيات لازم)؛

- رئيس گروه های نظری و پيش دانشگاهی ، فنی و حرفه ای و کاردانش ، کارشناس مسئولان تکنولوژی و گروه های آموزشی دوره متوسطه و تحقيقات؛

- يک نفر نماينده برای هر يک از موارد زير :

آموزشکده های فنی و حرفه ای - مراکز تربيت معلم - گروه های داوری - پژوهش سراهای دانش آموزی - مراکز استعدادهای درخشان - سازمان سما .

- افراد ديگر به تشخيص رئيس کميته جشنواره .

* تذکر : فهرست مشخصات اعضای کميته اجرايي استان به دبيرخانه ستاد جشنواره ارسال شود.

شرح وظايف كميته استان :

1- برگزاري جلسات مستمر و گردهمايي ها (عنداللزوم) براي پيگيري و هدايت امور جشنواره و ابلاغ شيوه‌نامه‌ها و بخشنامه‌ها به شهرستان ها مناطق و مراكز آموزش عالي وابسته به آموزش و پرورش؛

2- تبليغات مربوط به جشنواره (انعكاس جشنواره در مطبوعات، صداو سيما، چاپ بروشور و …) ؛

3- ارتباط با پژوهشكده هاو پژوهش سراها و دريافت کمک های علمی و مادی ؛

4- ارائه راهكارهايي برای كيفي تر كردن فعاليت ها و برگزاري با شكوه تر جشنواره ؛

6-تأمين و تخصيص اعتبارات درون سازماني با تصويب شوراي برنامه ريزی آموزش و پرورش استان؛

6- استفاده از كمك هاي برون سازماني (كارخانجات، مؤسسات علمي و صنعتي، نهادهاي دولتي و خصوصي، دانشگاه ها و‌…) ؛

7- پشتيباني مادي از طرح هايي كه طرح مقدماتي آنها در هسته‌هاي علمي مربوط ، مورد تأييد قرار گرفته است؛

8- برگزاري مراسم تقدير از برگزيدگان جشنواره استاني با حضور رئيس سازمان و مسئولان استان ؛

9- مكانيزه کردن سيستم اطلاعاتي جشنواره با هماهنگي ستاد جشنواره ؛

شرح وظايف دبير جشنواره:

1- گزينش گروه هاي داوري، متناسب با طرح های ارائه شده، با استفاده از اساتيد دانشگاه ها و دبيران با تجربه ؛

2- دريافت طرح های دانش آموزي و دانشجويي از شهرستان ها، مناطق، نواحی و مراكز آموزش عالي وابسته به آموزش و پرورش و درصورت لزوم ارسال فرم هاي ارزيابي، مطابق با فرم هاي داوري استان، براي شهرستان ها، مناطق، نواحی و مراكز آموزش عالي برای داوري طرح ها ؛

3- نظارت بر فعاليت گروه هاي داوري و انتخاب طرح های برتر ؛

4- ارسال طرح های برتر (براساس شاخص های تعيين شده و جدول زمان بندي) و گزارش عملكرد به ستاد جشنواره؛

5- اجراي مصوبات كميته جشنواره استان .

پ : كميته اجرايي شهرستان/ منطقه/ ناحيه / مركز آموزش عالي

اين كميته به طور مستقل در مديريت های آموزش و پرورش شهرستان/منطقه/ناحيه و مراكز آموزش عالي وابسته به آموزش و پرورش (آموزشكده‌ها، مراكز تربيت معلم و …) تشكيل مي گردد.

اعضاي كميته :

1- مديريت آموزش و پرورش شهرستان/ منطقه/ ناحيه – مركز آموزش عالي؛

2- معاون/معاونان؛

3- دبير يا رابط جشنواره به انتخاب مديريت اداره يا مرکز ؛

4- مسئول گروه هاي آموزشي؛

5- مسئول پژوهش سرا؛

6- مسئولان دواير مرتبط؛

7- مسئول هيأت داوران (درصورت اجرای مرحله داوری در سطح شهرستان / منطقه / ناحيه ).

شرح وظايف كميته شهرستان / منطقه/ ناحيه / مركز آموزش عالي:

1- برگزاري جلسات مستمر براي پيگيري و هدايت امور جشنواره و ابلاغ شيوه نامه‌ها و بخشنامه‌هاي مربوط به واحدهاي آموزشي تابعه؛

2- توجيه مسئولان واحدهاو مراکز آموزشي، اولياء، دانش‌آموزان و دانشجويان و انجام تبليغات ، به منظور شركت كيفي تر و گسترده‌تر دانش آموزان و دانشجويان در جشنواره؛

3- ارتباط مستمر با هسته‌هاي علمي گروه هاي آموزشي و پژوهش سرا و جست و جوي راهكارهايي برای هدايت فعاليت دانش آموزان و دانشجويان ؛

4- جذب و تخصيص اعتبارات درون سازمانی و کمک های برون سازمانی ؛

5- حمايت علمي دانش آموزان و دانشجويان با هماهنگي و همكاري گروه هاي آموزشي و پژوهش سرا ؛

6- تأييد گروه های داوری پيشنهادی دبير يا رابط جشنواره (در صورت تشکيل گروه های داوری).

شرح وظايف دبير يا رابط جشنواره در شهرستان /منطقه / ناحيه/ مركز آموزش عالي:

1- ارائه گزارش عملكرد جشنواره به كميته جشنواره استان ؛

2- دريافت طرح های دانش آموزان و بررسي مدارك و مستندات ، برنامه ريزی و تمهيد مقدمات داوری طرح ها (درصورت لزوم داوري) ارسال طرح های برتر به استان، براساس شاخص های تعيين شده و جدول زمان بندي.

3- در صورت لزوم ، گزينش گروه های داوری متناسب با طرح های ارائه شده، با استفاده از دبيران و اساتيد مجرب و تأييد کميته شهرستان /منطقه / ناحيه / مرکز آموزش عالی.

4- اجراي مصوبات كميته جشنواره شهرستان / منطقه / ناحيه / مركز آموزش عالي.

¨ بخش چهارم - شرايط شرکت در جشنواره :

کليه دانش آموزان و هنرجويان دوره متوسطه و پيش دانشگاهی ، اعم از دولتی و غيرانتفاعی ، روزانه و بزرگسالان، و دانشجويان دوره های کاردانی آموزشکده های فنی و حرفه ای، مراکز تربيت معلم و ساير مراکز آموزش عالی وابسته به آموزش و پرورش ، با رعايت شرط سنی حداکثر 30 سال تمام ، می توانند در بخش دانش آموزی و دوره های کاردانی آموزش و پرورش جشنواره جوان خوارزمی شرکت نمايند .

گروه های علمی و داوری :

رديف	گروه های علمی و داوری	کد
1	برق و الکترونيک	01
2	کامپيوتر	02
3	مکانيک	03
4	عمران	04
5	علوم زيستی و پزشکی	05
6	کشاورزی	06
7	فيزيک و نجوم	07
8	شيمی	08
9	رياضی	09
10	زبان و ادبيات فارسی	10
11	علوم اسلامی	11
12	علوم اجتماعی	12
13	هنر و معماری	13
14	ساير گروه های علمی	14

شاخص های اصلی ارزيابی طرح های جشنواره :

رديف	شاخص ها	حداکثر نمره از 20
1	خلاقيت و نوآوری	7
2	ارزش علمی ، فنی و تخصصی	5
3	کاربرد و حل مسأله	5
4	مستندسازی علمی	3

پ - مدارک لازم جهت ارائه طرح به ستاد جشنواره :

1- گزارش علمي جامع و کامل طرح ؛

2- فرم هاي تکميل شده و مشخصات طرح ( فرم شماره 1 ) و مشخصات طراح ( فرم شماره 2 ) و فرم ارزيابي طرح برحسب زمينه علمي و نوع پژوهش ( فرم شماره 1 تا 5 ) ؛

3- مدارک و مستندات مربوط به طرح ( نوار ويدئويي ، نوار کاست ، ديسکت ، CD ، عکس ، نمودار و ... ، به استثناء دست ساخته ها ) ؛

تبصره : دست ساخته هاي طراحان ( به جز طرح هاي هنري، حداکثر در ابعاد 5/1*1 متر ) در صورت دعوت به دفاع حضوري ارائه شود.

ت - نکات مهم :

1- ثبت اطلاعات کليه طرح هاي شرکت کننده در دهمين جشنواره در نرم افزار و فرم هاي ارسالي الزامي است.

2- براي هر طرح بايد مدارک فوق به صورت جداگانه، تکميل و ارسال شود و از ارسال چند طرح در قالب « مجموعه طرح » با يک فرم خودداري گردد.

3- از کپي کردن 2 فرم روي يک برگ خودداري شود.

4- فرم ها فقط با خودکار مشکي تکميل گردد.

5- فرم هاي شماره (1) و (2) به ترتيب در پوشه قرار گيرد.

6- تصوير صفحه اول شناسنامه طراح، ضميمه فرم شماره (2) شود.

7- از تغيير شکل فرم ها خودداري گردد.

8- فرم ها به طور دقيق و کامل ، تکميل، و موارد درخواستي ( عکس طراح ، طرح و ...) ضميمه شود . فرم شماره (2) براي هر طراح به طور جداگانه تکميل شود.

9- از ارسال طرح هايي که يک يا چند نفر از طراحان آن دانش آموز يا دانشجوي دوره کارداني آموزش و پرورش نباشند ، به اين دبيرخانه خودداري گردد.

10-برگزيدگان کشوري دوره قبل جشنواره ، حق شرکت در مرحله کشوري اين دوره را نخواهد داشت .

11- هر طرح بايستي از طريق واحد آموزشي محل تحصيل و فقط يک بار براي شرکت در جشنواره جوان خوارزمي در هر دوره معرفي گردد و چنانچه طراحي بيش از يک بار در هر دوره ارائه شود ، از شرکت در جشنواره محروم مي گردد.

12- در طرح های گروهی، چنانچه طراحان از چند منطقه يا استان باشند، طرح از طريق منطقه/ استان طراح (1) ارسال شود.

13- با توجه به اينکه درصد سهم طراحان غير قابل تغيير است ، در تکميل درصد سهم طراحان دقت شود.

14- در تکميل فرم ها به تذکرات مندرج در آنها توجه شود.

15- طرح هاي ارائه شده در اين دوره مي بايست در دوره هاي قبل جشنواره شرکت نکرده باشد، مگر آنکه در فراگرد اجرايي دستاوردهاي طرح ، تغييرات اساسي اعمال شده باشد.

16- طرح هاي ارائه شده در زمينه فني و مهندسي و طرح هاي مربوط به ابتکارات ، اختراعات و دست ساخته ها به صورت تئوري و ايده قابل قبول نخواهد بود و نمونه طرح حتما ًبايد ساخته شده و قابل اجرا باشد.

17- جدول زمان بندي به طور دقيق رعايت شود . به طرح هايي که خارج از برنامه زمان بندي ، بدون داوري کميته استان و يا به طور ناقص ارسال گردد، ترتيب اثر داده نخواهد شد.

18- کليه گزارش ها ، مدارک و مستندات علمي مربوط به طرح هاي منتخب استان ، اعم از نوشته ها ، کتاب ها ، نوار ويدئويي ، نوار کاست ، CD ، عکس و نمودار به انضمام فرم هاي تکميل شده ، به طور کامل ارسال گردد. و ليکن، از ارسال دست ساخته ها خوداري شود . ( ارسال دست ساخته هاي زمينه علمي هنري، حداکثر در ابعاد 5/1*1 متر الزامي است و ارسال آثار بيش از اندازه تعيين شده و حجيم، در زمان جلسات داوري حضوري انجام گيرد).

19- تصويري از کليه گزارش ها و مدارک و مستندات ارسالي در دبيرخانه استان بايگاني و سپس ، گزارش ومدارک همراه با فيلم روند اجرايي و داوری جشنواره استان به ستاد ارسال گردد. دبيرخانه ستادي به دليل فرايند داوري که در مرحله کشوري اجرا مي شود، تعهدي نسبت به عودت طرح ندارد.

20- با توجه به اينکه طرح هاي ارسالي به طور مقايسه اي در زمينه ها و گروه هاي مربوط بررسي و داوری مي شوند، لذا کليه اعتراض هاي مربوط به داوری طرح هاي منتخب استاني، بايد در کميته جشنواره استان مورد بررسي قرار گيرد و ستاد جشنواره منحصرا ً در مورد « شيوه داوري کميته هاي استاني » ارزيابي لازم را به عمل خواهد آورد .

21- کميته جشنواره استان ها بايد آمار کامل طرح هاي شهرستان ها ، مناطق، نواحي و مراکز آموزش عالي وابسته به آموزش و پرورش را در جدول پيوست تکميل نموده و همراه با طرح هاي منتخب به ستاد جشنواره ارسال نمايند.

22- توصيه مي گردد در هر شهرستان / منطقه / ناحيه و مرکز آموزش عالي ، يکي از افراد علاقه مند ، به عنوان دبير يا رابط جشنواره شهرستان / منطقه / ناحيه و مرکز با استان ، و در هر دبيرستان ، هنرستان و مرکز پيش دانشگاهي، يکي از همکاران علاقه مند، به عنوان رابط جشنواره با شهرستان / منطقه/ ناحيه انتخاب گرديده و فعاليت نمايد.

23- مسئولان استان ، شهرستان/ منطقه / ناحيه و مراکز آموزش عالي , ضمن شرکت در جلسات مديران واحدهاي آموزشي، نسبت به تبيين و تشريح اهداف و روند اجرايي برگزاري جشنواره جوان خوارزمي اقدام نمايند.

24- همزمان با برگزاري مراسم تقدير و تشکر از برگزيدگان استاني، نمايشگاهي از ابتکارات، خلاقيت ها و پژوهش هاي طرح هاي برتر دانش آموزي و دانشجويي استان تشکيل گردد.

25- دبيرخانه جشنواره استان نسبت به چاپ خلاصه طرح هاي برگزيده دانش آموزي و دانشجويي اقدام نمايد.

26- در صورت امکان ، طرح ها در شهرستان / منطقه/ ناحيه و مراکز آموزش عالي مورد بررسي و داوري اوليه قرار گيرد و طرح هاي برتر به همراه ليست طرح هاي ارائه شده ، به تفکيک گروه هاي علمي، به دبيرخانه جشنواره استان ارسال گردد.

* ملاک های ارزيابی دبيرخانه جشنواره جوان خوارزمی سازمان آموزش و پرورش استان ها :

1- ميانگين نمرات طرح هاي منتخب استاني در داوري کشوري ؛

2- برنامه فعاليت هاي استاني ، از جمله گردهمايي ها ، تبليغات و ... ( براساس گزارش ها و مستندات ارسالي ) ؛

3- پاسخ به موقع به مکاتبات و ارائه موارد درخواستي ستاد به صورت دقيق و کامل ؛

4- حضور فعال در برنامه هاي طراحي شده ستاد (گردهمايي ها، دوره هاي آموزشي ، نمايشگاه و موارد عندالزوم)

5- تعداد طرح هاي ارائه شده در سطح استان با توجه به جمعيت دانش آموزي ؛

6- تعداد طرح هاي برگزيده کشوري با توجه به تعداد طرح هاي ارائه شده به ستاد ؛

7- درصد رشد طرح هاي استان نسبت به سال قبل ؛

8- فعاليت ها و طرح هاي خلاقانه و جديد استان در اجراي جشنواره .

¨ بخش پنجم - مراحل اجراي جشنواره جوان خوارزمي :

جشنواره جوان خوارزمي – بخش دانش آموزي و دوره هاي کارداني آموزش و پرورش در مراحل زير اجـــــرا مي گردد:

1- طرح مسئله و انجام فعاليت علمي و پژوهشي در انجام طرح و ايجاد و ارائه نوآوري ؛

2- دريافت فرم هاي ثبت نام در جشنواره از واحد آموزشي محل تحصيل و ارائه فرم هاي تکميلي و گزارش علمي طرح به واحد مربوط؛

3- مرحله شهرستان / منطقه / ناحيه : پس از دريافت طرح ها توسط واحدهاي آموزشي ، مجموعه طرح ها به مديريت آموزش و پرورش شهرستان/ منطقه/ ناحيه ارسال مي شود. دبير يا رابط جشنواره، طرح ها را در کميته هاي علمي، بررسي و طرح هاي منتخب به سازمان آموزش و پرورش استان ارسال مي شود . لازم به ذکر است در بعضي از استان ها با توجه به تعداد کم طرح ها ، کليه طرح ها پس از بررسي مستندات، توسط دبير يا رابط جشنواره ، بدون اجراي داوري به استان ارسال مي گردد. مراکز آموزش عالي وابسته به سازمان آموزش و پرورش استان ، براساس تمهيدات سازمان آموزش و پرورش استان ، نسبت به ارسال مستقيم طرح و يا ارسال طرح ها از طريق مديريت هاي آموزش و پرورش شهرستان / منطقه / ناحيه به سازمان اقدام مي نمايند.

4- مرحله استاني : دبيرخانه جشنواره جوان خوارزمي سازمان آموزش و پرورش استان ، پس از دريافت طرح هاي ارسالي شهرستان/ منطقه / ناحيه ، با تشکيل گروه هاي چهارده گانه داوري، طرح ها را مورد ارزيابي قرار مي دهد.

با توجه به اينکه در سال جاري ( دهمين جشنواره ) به منظور ورود همه طرح هاي نو و خلاقانه به مرحله کشوري ، سهميه تعيين شده استان ها حذف شده و سطح علمي و ميزان خلاقيت و نوآوري طرح ، تعيين کننده راهيابي طرح ها به مرحله کشوري است ؛بنابراين ، سازمان ها ، طرح هايي را که براساس فرم هاي ارزيابي، قابليت مطرح شدن در سطح کشوري را با دو شرط زير داشته باشند، براساس جدول زمان بندی به دبيرخانه ستاد جشنواره تحويل نمايند.

· شرط هاي انتخاب طرح هاي برگزيده استاني :

الف – دارا بودن خلاقيت و نوآوري ؛

ب- کسب حداقل نمره 17 از 20 براي ورود به مرحله کشوري .

· تذکر مهم : با توجه به اينکه طرح هاي منتخب و معرفي شده از سوي گروه هاي تخصصي داوري و دبيرخانه جشنواره جوان خوارزمي سازمان آموزش و پرورش استان ها ، به عنوان يکي از شاخص هاي اصلي ارزيابي گروه هاي داوري و دبيرخانه جشنواره استان ها خواهد بود؛ بنابراين، ضرورت دارد در داوری و معرفي طرح ها به مرحله کشوري ، دقت لازم به عمل آيد.

5- مرحله کشوري : در مرحله کشوري ، ابتدا ، کليه طرح هاي دريافتي ، به صورت غير حضوري بررسي و از داوران استاني در مورد بعضي از طرح هايي که به دليل ضعف طرح ، ابهام و ... نياز به دفاع حضوری دارند ، دعوت مي شود تا از طرح مربوط و امتياز داده شده دفاع نمايند. سپس از طراحان کليه طرح هايي که نياز به دفاع داوران استاني نداشتند و همچنين طرح هايي که پس از دفاع داوران استاني ، امتياز لازم را براي ورود به مرحله ي بعد کسب کردند ، دعوت به عمل مي آيد تا به صورت حضوري از طرح خود در مرحله کشوري دفاع نمايند. پس از استماع دفاع حضوري طراحان و بررسي و ارزيابي گروه هاي تخصصي داوري ، تعدادي از طرح ها به مرحله داوري نهايي معرفي مي شوند.

6- مرحله داوري نهايي: اين مرحله با حضور داوران مشترک وزارت علوم ، تحقيقات و فناوري (سازمان پژوهش هاي علمي و صنعتي ايران ) و وزارت آموزش و پرورش ( معاونت آموزش و پرورش نظري و مهارتي ) برگزار مي گردد. پس از مطالعه طرح ها توسط داوران و دفاع سرگروه داوري و يا يکي از داوران مربوط و دادن امتياز لازم ، طرح هاي برگزيده کشوري انتخاب مي شوند.

7- اعلام طرح هاي برگزيده کشوري و مراسم تجليل از برگزيدگان؛

8- معرفي برگزيدگان کشوري براي دريافت تسهيلات از بنياد ملي نخبگان و همچنين استفاده از تسهيلات ادامه تحصيل در دانشگاه ها ، مراکز و مؤسسات آموزش عالي .

¨ بخش ششم – مزايا و تسهيلات جشنواره جوان خوارزمي :

1- دريافت تنديس ، لوح تقدير و هدايا از مقامات عالي رتبه کشوري ؛

2- استفاده از تسهيلات بنياد ملي نخبگان (کمک هزينه تحصيلي ، پروژه خدمت نظام وظيفه عمومي ، سفر حج، سفرهاي علمي داخلي و خارجي و ...)؛

تبصره : در طرح هاي گروهي، در حال حاضر ، فقط دو نفر اول که سهم بيشتري در اجراي طرح دارند، مي توانند از تسهيلات بنياد ملي نخبگان استفاده نمايند و استفاده از تسهيلات بنياد، براي بيش از دو نفر در يک طرح برگزيده امکان پذير نمي باشد.

3- استفاده از تسهيلات ورود به مراکز آموزش عالي در رشته مرتبط با طرح، به شرح زير:

الف – ورود به دانشگاه با شرکت در آزمون سراسري و کسب حد نصاب تعيين شده ( با توجه به رتبه و درصد مشارکت ) از نمره گزينش آزاد در رشته مورد تقاضا ، براساس نمره آخرين نفر پذيرفته شده در رشته /محل مربوط؛

ب- ورود بدن کنکور به دانشگاه و يا مؤسسات و مراکز آموزش عالي ، در صورت اخذ پذيرش از دانشگاه و يا مؤسسه آموزش عالي مربوط .

تبصره 1 : در رشته هايي که زير نظر وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکي است ، در حال حاضر استفاده از تسهيلات دانشگاه ، فقط از طريق بند «الف » امکان پذير است .

تبصره 2 : در حال حاضر ، براي استفاده از بند (ب) در رشته هاي غير علوم پزشکي ، افراد بايد حداقل 40 درصد سهم در طرح برگزيده کشوري داشته باشند.

* تذکر مهم :

با عنايت به اينکه جشنواره جوان خوارزمی ، عرصه رقابت علمی و پژوهشی بين پژوهشگران ، مبتکران و مخترعان جوان کشور است، لذا انتخاب جشنواره به جای کنکور برای ورود به دانشگاه ، گزينه مناسبی نمی باشد، درنتيجه به دانش آموزان و دانشجويان تأکيد گردد که از انتخاب جشنواره به جای کنکور برای ورود به دانشگاه خودداری نمايند .

¨ بخش هفتم - امور مالی جشنواره :

7- 1- محل تأمين اعتبارات جشنواره

به منظور برگزاری بهتر وارتقای کيفی و كمي جشنواره، كميته اجرايي استان موظف است با توجه به موارد ذيل، نسبت به تأمين وتخصيص اعتبار لازم براي اجراي جشنواره اقدام نمايد:

1- برآورد اعتبار مورد نياز براي اجراي جشنواره و تصويب آن در شوراي برنامه ريزي آموزش وپرورش استان .

2- تعيين نرخ هزينه تخصيصي مربوط فعاليت هاي مندرج در بند 7-2 .

3- استفاده از منابع حمايتي برون سازماني .

7-2- نحوه هزينه اعتبار تخصيصی جشنواره :

1- پشتيبانی مادی برای تکميل طرح های برتر که به تأييد هسته های علمی مربوط درکميته جشنواره رسيده باشد؛

2- حق الزحمه داوران ؛

3- حق الزحمه مشاوران طرح ؛

4- حق الزحمه عوامل اجرايي؛

5- هزينه تبليغات (چاپ پوستر، بروشور و کتابچه های راهنما يا آموزش- گردهمايي – جلسات و ...)؛

6- هزينه های برگزاری مراسم ؛

7- پرداخت هزينه های خريد هدايا؛

8- پرداخت هزينه استفاده از امکانات علمی، فنی، کتابخانه ای و ... مراکز دولتی و غير دولتی خارج از آموزش و پرورش، برای تکميل اطلاعات علمی يا عملی و ساخت طرح ها؛

9- هزينه اياب و ذهــــــاب دانش آموزان، دانشجويان، داوران، مشاوران و مسئولان جشنواره به مراسم مختلف، همايش ها، مراکز، کتابخانه ها، کارگاه ها و ... ؛

10- هزينه بيتوته، خوراک و پذيرايي ؛

11- هزينه اينترنت، کتاب و صحافی.

تبصره1: کميته جشنواره استان بايستی در پايان هر دوره از جشنواره (آذرماه هر سال)، گزارش کاملی از نحوه تامين هزينه های مربوط را با مدارک و مستندات لازم به شواري برنامه ريزی آموزش و پرورش استان گزارش نمايد. درضمن گزارش مالی جشنواره با تأييد معاون آموزش و پرورش نظری و مهارتی استان به ستاد جشنواره ارسال شود.

تبصره2: دبير/رابط جشنواره استان/منطقه/شهرستان موظف است با توجه به شيوه نامه اجرايي جشنواره با هماهنگی رئيس سازمان/معاون آموزش و پرورش نظری و مهارتی سازمان، مبادرت به صدور ابلاغ برای عوامل ستادی و اجرايي نمايد و درپايان دوره، برابر وظايف محوّله نسبت به پرداخت حق الزحمه افراد اقدام نمايد.

اين شيوه نامه در 7 بخش و21 صفحه ضمائم ، تنظيم و مورد تائيد مي باشد.

ستاد جشنواره جوان خوارزمي

بخش دانش آموزی و دوره های کاردانی آموزش وپرورش

فایل ضمیمه

بومی سازی : منطبق کرد ن یا وفق دادن هر چیزی با جائی که درآن بومی سازی انجام می شود.

مشکلات :

• بدون بررسی کردن می باشد و به سود مادی فکر می شود .

• نمی دانند که ضرر دارد یا نه که شدنش خوبه نشدنش بد مباشد.

• وقت ونیرو و منابع انسانی را از دست دادن.

مثال: کاشت آزولا در شالیزار. تاسیس منو ریل.

ایرانی سازی: بررسی تمامی عوامل موجود ودرگیردر مورد کارهائی که در جوامع پیشرفته که باعث پیشرفت وبهبود درآن کشور شده است را پس از بررسی های متداول که با تمامی شرایط بومی ایران سازگار باشد.

مشکلات:

• صرف وقت زیادتر از بومی سازی ولی همسو با توسعه. (چون بومی سازی زیر مجموعه ایرانی سازی است.) مثال : با صرف نظر برخی از ایرادات مترو (قطار شهری)

ادامه مطلب

7 دليل خستگي

داشتن خواب كافي اما باز هم احساس خستگي ؟!به نظر شما دليل چيست؟ قبل از اينكه به خاطر سبك زندگي، داشتن فعاليت هاي متنوع و ... خود را سرزنش كنيد ، بهتر است در مورد علل و ريشه خستگي هاي مبهم و بي دليل مطالب زير را مطالعه فرماييد.

اگر شما مانند بسياري از زنان، صداي خميازه هاي كشدار و بلند هر روز و هر ساعته آزارتان مي دهد بهتر است به دنبال دليل بگرديد. به گفته پزشكي از مركز قلب زنان، بيشترين شكوه و شكايت بيماران از خستگي مي باشد. البته در بعضي موارد فعاليت بيش از اندازه و عدم خواب كافي مي تواند تنها دليل محكم و مستدل باشد . اگر شما تنها 5 الي 6 ساعت در شب مي خوابيد مسلما خستگي بر شما غلبه خواهد كرد . اما اگر شما به طور نورمال 7 الي 8 ساعت خواب سالم در شب داشته باشيد ولي همچنان احساس خستگي كنيد ، اين زماني است كه بايد به پزشك مراجعه كنيد تا دليل اصلي آن آشكار شود و در اغلب موارد اين زماني است كه خستگي شما دليل و نشانه اي از يك بيماري جدي است البته اغلب متخصصان دليل آن را مشكلات خفيفي مي دانند كه به راحتي قابل درمان است.
و اما 7 دليل اصلي خستگي

- كم خوني: اگر شما در سالهاي باروري بسر مي بريد و به خصوص اگر شما دچار قاعدگي ها ي شديد مي شويد يا داراي تومور فيبروئيد و يا پوليپ رحمي هستيد ويا اگر اخيرا به دليل زايمان خون زيادي از دست داده ايد همه اين دلايل مي توند باعث كم خوني شود ، يعني دليل اصلي خستگي در خانمها.زماني كه به دليل خونريزي دچار كمبود و نقصان هموگلوبين مي شويد مشكلات بروز مي كند.همو گلوبين يك نوع پروتئين غني از آهن در گلوبول قرمز خون است كه مسئول حمل اكسيژن از ريه ها به ساير بخش ها و ارگان ها ي بدن است. زمانيكه بافت ها و ارگانها اكسيژن كافي دريافت نكنند نتيجه آن بروز خستگي خواهد بود . دليل كم خوني همچنين مي تواند خونريزي داخلي يا كمبود آهن ، فوليك اسيد و يا ويتامين 12 B باشد. كم خوني همچنين ممكن است بدليل بيماريهاي مزمني همچون ناراحتي ها ي كليوي باشد كه علائم آن به صورت گيجي ، احساس سردي و بي حوصلگي بروز كند. براي تشخيص دقيق كم خوني با مراجعه به پزشك و انجام تست خون تشخيص امكان پذير خواهد شد. درمان نيز با استفاده از قرص هاي حاوي آهن مي باشد و يا مصرف كافي غذاهاي آهن داري چون اسفناج، بروكلي و گوشت قرمز. كه در صورت مداواي صحيح ، احساس خستگي شما نيز تا بعد از 30 روز حتما مرتفع مي شود.

- كم كاري تيرو ئيد: اگر شما عموما تنبل ، كم فعاليت و يا حتي به مقدار خفيف افسرده هستيد ، دليل آن مي تواند كم كاري تيروئيد باشد. تيروئيد غده اي پروانه اي شكل و كوچك است كه در ابتداي ابتداي گلو قرار دارد و متابوليسم بدن را كنترل مي كند. به گفته يك مركز تيروئيد امريكايي در سن 60 سالگي 17 درصد از كل زنان دچار اختلال عملكرد تيروئيد هستند و بيشتر آنها نمي دانند. و دليل عمده آن نوعي اختلال خود ايمني به نام هاشيموتوز تيروئيدتيز(hashimoto thyroiditis ) است .
اين وضعيت سبب مي شود كه بدن سلولهاي مسئول توليد تيروكسين و ساير هورمون هاي مترشحه توسط غده تيروئيد را تخريب كند و نتيجه آن كم كاري غده تيروئيد يا هيپوتيروئيديسم يا كاهش متابوليسم خواهد شد. تست خون با عنوان T3 وT4 به بررسي مقدار هورمون تيروئيد مي پردازد . اگر اين هورمون ها به مقدار كم باشد مصرف هورمون هاي سنتتيك سرعت شما را بالا برده و در نتيجه احساس بهتري خواهيد داشت.

- عفونت دستگاه ادرار: اگر چه اغلب زنان عفونت دستگاه ادرار را با علائمي همچون سوزش و يا تكرر ادرار متوجه مي شوند اما در بعضي موارد خستگي مي تواند تنها نشانه و علامت آن باشد . تمام زنان علائم مشخص و بارزي براي اين بيماري ندارند و خستگي مي تواند تنها نشانه آن باشد. در اكثر مواقع عفونت دستگاه ادرار به دليل وجود باكتري در اين دستگاه است كه اغلب نتيجه عدم رعايت بهداشت در هنگام طهارت (مثلا شستشو از عقب به جلو) و يا آميزش جنسي كه مي تواند خطر را افزايش دهد زيرا باعث وارد كردن باكتري از واژن به درون مجراي پيشاب يا ميزرا ه مي شود. اگر پزشك شما به وجود اين بيماري مظنون شد با دادن تست ادرار تشخيص راحت تر مي شود. مداواي اين بيماري نيز به نسبت سريع و آسان است و با مصرف آنتي بيوتيك خوراكي مداوا مي شود و در صورت مداوا تا بعد از يك هفته احساس خستگي نيز از بين مي رود. اگر علائم مجددا برگشت دوباره تست دهيد زيرا در بعضي زنان اين عفونت بصورت مزمن وجود دارد . در اين حالت با پزشك خود در مورد روشهاي پيشگيري مثل مصرف آنتي بيوتيك با دوز پايين مشورت كنيد.

- مصرف بيش ا زاندازه كافئين : اغلب افراد براي رفع خستگي و كسب انرژي دوباره به خوردن قهوه و يا نوشيدني هاي ديگر مي پردازند . اما در بعضي از زنان مصرف كافئين نتيجه عكس خواهد داشت . گزارش شده است كه كافئين محرك است اما در صورت مصرف زياد نتيجه عكس خواهد داشت . در بعضي بيماران سوئ استفاده از كافئين ، خستگي را به همراه دارد و اگر فكر مي كنيد اين بدين معنا است كه شما نياز به كافئين بيشتر داريد تا خستگي را برطرف كند اشتباه مي كنيد. هرنوع تلاش براي حل معضل خستگي با مصرف بيشتر كافئين وضعيت را بدتر مي كند. و اما راه حل . كافئين را تا حد ممكن از برنامه غذايي خود حذف كنيد . نه تنها كافئين بلكه شكلات ، چايي و بعضي از داروهاي حاوي كافئين نيز مي تواند باعث خستگي مبهم شود .

--آلرژي غذايي: در حاليكه هدف از خوردن غذا كسب انرژي است پزشكان معتقدند بعضي از غذاها نيز مي تواند آلرژي زا باشد و نتيجه عكس داشته باشد . بنابر اين غذاهايي با اين خاصيت مي تواند سبب خستگي شما شود . شواهد نشان مي دهد كه غذاهاي آلرژي زا سبب خستگي مي شود و حتي اين خستگي ممكن است اولين علامت هشداردهنده در مورد اين غذاها باشد . بنابرا ين اگر تا 30 دقيقه بعد از خوردن هرنوع غذا شروع به خميازه كشيدن كرديد بهتر است كه آن غذا را از رژيم غذايي خود حذف كنيد. همچنين مي توانيد در مورد هر غذايي تست آلرژي بدهيد.

---احساس خفگي در خواب: اگر شما به اندازه كافي و لازم نمي خوابيد حتما احساس خستگي مي كنيد. اما چه چيزي مي تواند باعث عدم خواب راحت شود؟ در يك مورد احساس تنگي نفس در خواب كه يك نوع اختلال خواب است سبب مي شود كه شما مداومتا دچار قطع خواب شويد . و اين اتفاق اغلب در شب مي افتد و در هر بار تنگي نفس شما برا ي مدت طولاني بيدار مانده و چرخه منظم خواب شما دچار اختلال خواهد شد . تنها نشان اين اختلال نيز خستگي مداوم است كه به همراه دارد. د راين اختلال مجراي فوقاني تنفس دچار انسداد مي شود و در زنان چاق و با اضافه وزن پبيش مي آيد. خرو پف كردن يكي ز نشانه هاي اين اختلال است. براي تشخيص اين بيماري نياز به آزمايشات مخصوص به خود است. اگر شما دچار اين اختلال هستيد پزشك شما به شما پيشنهاد خواهد كرد كه وزن خود را كم نماييد و سيگار را نيز ترك كنيد. د رمراقبت هاي پزشكي با استفاده از وسايلي اين مجراي تنفسي را در هنگام خواب باز مي كنند . در موارد حاد جراحي لازم است تا از بازشدن مجرا و سلامت آن اطمينان حاصل شود. عدم درمان اين اختلال احتما ل حمله قلبي را افزايش مي دهد.

--بيماري هاي قلبي تشخيص داده نشده : اگر بعد از فعاليت هاي سبك كه معمولا خستگي به همراه ندارد احساس خستگي كرديد بهتر است با پزشك خود در اين مورد صحبت كنيد. طبق مطالعات ، خستگي مفرط بعد از انجام كارهاي معمولي مثل جارو زدن خانه يا مواردي ا ز اين قبيل ممكن است به دليل نوعي ناراحتي قلبي باشد. اما اين بدان معنا نيست كه هربار خميازه كشيديد نگران شويد كه شايد مبتلا به بيماري قلبي هستيد . د راكثر مواقع خستگي نشان اوليه بيماري قلبي نيست بلكه ارتباط با چيزهاي ديگر دارد . در عين حال بيماري هاي قلبي سردسته علل مرگ در زنان است و لذا توجه به آن ضرورت دارد. بنابراين اگر خستگي به دنبال هر فعاليت بروز كرد بهتر است براي آزمايشات قلبي به پزشك مراجعه كنيد . اگر خستگي شما مربوط به فعاليت قلب شما بود داروها و توليداتي وجود دارد كه در اين زمينه به شما كمك كند و احساس خستگي شما را رفع نمود ه و انرژي شما را احيا كند.

بومی سازی : منطبق کرد ن یا وفق دادن هر چیزی با جائی که درآن بومی سازی انجام می شود. مشکلات : • بدون بررسی کردن می باشد و به سود مادی فکر می شود . • نمی دانند که ضرر دارد یا نه که شدنش خوبه نشدنش بد مباشد. • وقت ونیرو و منابع انسانی را از دست دادن. مثال: کاشت آزولا در شالیزار. تاسیس منو ریل. ایرانی سازی: بررسی تمامی عوامل موجود ودرگیردر مورد کارهائی که در جوامع پیشرفته که باعث پیشرفت وبهبود درآن کشور شده است را پس از بررسی های متداول که با تمامی شرایط بومی ایران سازگار باشد. مشکلات: • صرف وقت زیادتر از بومی سازی ولی همسو با توسعه. (چون بومی سازی زیر مجموعه ایرانی سازی است.) مثال : با صرف نظر برخی از ایرادات مترو (قطار شهری)

بن سايمجموعه اي از باغباني و هنر است كه به واسطه آن گياه با يك تغيير شكل تحميل شده به يك مجسمه زنده تبديل مي شود. هنرمند با استفاده از مفاد زيبايي، وهمي از طبيعت را در غالب شكل مينياتوري پديد ميآورد. بنساي يك آرايش غيرطبيعي نيست بلكه در قالب يك تغيير شكل ساده، طبيعت اصلي را ذهن آدمي تداعي ميكند.بن ساي در اصل واژهاي ژاپني و به معني كاشت گياهان در گلدانهاي كم عمق است . به اين ترتيب كه گياه در گلدانهايي كم عمق با خاك كم و در شرايط محدود كننده از نظر رشد قرار ميگيرد و با آرايش زيبا وتربيت صحيح به درختي مسن ولي كوچك تبديل مي شود. براي تحقق اين هدف تمام قسمتهاي گياه اعم از ريشه ها، تنه، شاخه ها، ميوه ها و گلها حايز اهميت هستند.

ريشه ها:

ريشه هاي گياه بنساي شده، در عين استحكام، سلامت و گستردگي، بايد ظاهري كهن به درخت ببخشند. درروشهاي متقارن، نامتقارن و اريب، ريشه ها در تمام جهات گسترده شده اند. اما در روشهاي بادزده، صخره،رويشي و .... ريشه ها غالباً در جهت خلاف انحناي تنه گسترده شده اند. تا بدين ترتيب به گياه ظاهري متقارن ببخشند. تعدادي ازريشه ها روي خاك قرار داده ميشوند تا قدمت درخت را از نظر ظاهري افزايش دهند و تصور فرسايش خاك را در سالهاي گذشته در ذهن القا كنند. براي تحقق اين مهم، در زمان انتقال گياه به گلدان بزرگتر، تعدادي از ريشه ها را روي خاك قرار مي دهند و روي آنها را با خزه اسفاگنوم و مقدار كمي خاك مي پوشانند. در طي آبياري هاي مكرر، اين پوشش نازك، از بين ميرود و پوست ريشه در معرض نور خورشيد، سخت ميشود و بدين ترتيب هدف ما در القاي تصور كهن بودن گياه تحقق مي آيد.براي تشكيل ريشه هاي جديد در جهت مناسب، مي توان ريشه را تا لايه كامبيوم خراش داد و روي آن را با خاك و خزه پوشاند. بعد از چند هفته، در محل زخم ريشه هاي جديدي ايجاد ميشود.

تنه:

گرچه همه قسمت هاي گياه بن ساي شده مهم است ، اما تنه گياه اولين قسمتي است كه توجه ناظر را به خود جلب ميكند .تنه بن ساي بايد پوستي ضخيم ، يك پارچه و تودرتو داشته باشد . تنه بايد به گونه اي باشد كه هرچه به راس نزديك ميشود ضخامت آن كمتر شود . روي يك تنه خوب نبايد آثار زخم ناشي از سيم پيچي ديده شود .

شاخه ها:

گياهان در طبيعت ممكن است شاخه هاي در هم پيچيده داشته باشند . ولي در بن ساي با سيم پيچي ، شاخه ها را به گونه اي تربيت مي كنند ، كه گياه زيبا جلوه كند . معمولاً شاخه ها از نظر قطر و طول تفاوت دارند . شاخه هاي پايين تر ضخيم تر و بلندتر هستند و بخوبي در همه جهات گسترده مي شوند . شكل هر شاخه به تنهايي نيز مد نظر است . در هنر بن ساي بسياري از شاخه هاي گياه مطلوب به نظر نمي رسد . از اين رو اين شاخه ها را قطع مي كنند .

برگها:

در يك بن ساي خوب برگ ها سبز ، متراكم و كوچك است . گياهاني كه برگهاي بزرگ دارند يا تعداد برگ آنها كم است ،براي بن ساي مناسب نيستند . گياهاني كه برگ هاي كمي دارند ،درختي خزان كرده را تداعي مي كنند . برگ هاي بزرگ نيز نسبت به اندازه كلي درخت بن ساي شده، نامتناسب به نظر مي رسند، براي آن كه اندازه برگها كوچك شود ، از روش بيبرگي يا هرس برگ استفاده مي كنند. اين روش در كاهش اندازه برگ موثر است ولي در تغيير اندازه گلها و ميوه ها زياد مورد توجه نيست.

راس ساقه:

تنه به تدريج باريك مي شود ، تا در انتها به راس منتهي شود. هرگاه به ارتفا‎ع كمتري نياز باشد، مي توان راس آن را قطع كرد و شاخه پايينتر از راس را كه در راستاي تنه است يا زاويه كمي با راستاي تنه دارد ،به عنوان راس انتخاب و باپيچيدن سيم آن را تربيت كرد. در هر حال درخت بنساي شده بايد داراي راس باشد.

پشت و روي يك بنساي

بنساي را نبايد به صورت يك گياه طبيعي در گلدان رها كرد. بلكه بايد آن را طبق طرح مورد نظر كاشت و تربيت كرد. بنساي بايد در نظر يك ناظر به خوبي جلوه گري كرده و قسمت جلو و پشت آن با هم فرق كند. كاملترين قسمت، قسمت جلو است . برآمدگي تنه نبايد در جلو قرار گيرد.انتهاي تنه بايد قابل رويت بوده و تنه در يك طرف انحنا داشته باشد. نوك ساقه يا راس در قسمت جلو بايد به طرف ناظر باشد.در قسمت جلو نبايد شاخهها درهم پيچيده باشند. همچنين نبايد به طرف جلو رشد كنند و بايد تمام شاخه ها به وضوح قابل ديد باشند. قسمت پشت ، عمق مشخص و ديدگاه سه بعدي به گياه مي دهد، لذا يك يا دو شاخه در اين قسمت تعبيه مي گردد.

طرق مختلف پرورش بنساي

پرورش نهالي
1- مابوري يا پرورش نهالي كه از طبيعت گرفته مي شود.2-پرورش نهالي كه از طريق خوابانيدن به وجود مي آيد.3-پرورشنهالي كه از طريق جدا كردن به وجود مي آيد.4-پرورش نهالي كه از قلمه زدن به وجود مي آيد.5-پرورش نهالي كه از طريق پيوند زدن به وجود مي آيد.6-پرورش نهالي كه از طريق كاشت بذر به وجود ميآيد.7-پرورش نشا كه از يك خزانه فراهم شده است .
مشهورترين بنساهاي ژاپني به همين طريق پرورش يافته اند. نهالي كه در طبيعت به دليل شرايط نامناسب رشد، خود به خود كوتاه و كوچك مانده است ، براي مبدل شدن به يك بنساي زيبا تنها احتياج به يك تربيت صحيح دارد.گياهاني نظير كاج سياه ژاپني ، كاج قرمز ژاپني ، كاج سوزني ، عرعر و ... را ميتوان از اين طريق بنساي نمود.مزيت اين روش ، صرفه جويي در وقت است . زيرا براي تهيه بنساي از طريق كشت بذر، حداقل به 5 الي 10 سال زمان نياز داريم. در ژاپن گياهاني را كه با توجه به خصوصيات بنساي از طبيعت جمع آوري ميكنند، «آراكي» مي نامند. بسياري از گياهاني كه در صخره ها و كوهستانهاي مناطق گرمسيري و معتدل در شكاف صخره ها رشد كرده اند ، به علت شرايط خاص موجود در منطقه و محيط كشت، خود به خود بنساي و تبديل به درختاني مسن، با ارتفاع كم شده اند

.

خصوصياتآراكي:

گياهي كه از طبيعت انتخاب وجمع آوري مي شود مي بايستي واجد خصوصيات زير باشد:

- در عين كامل بودن به اندازه كافي كوچك باشد تا در گلدان كم عمق و كوچك جاي گيرد.
- ريشه هاي قوي و گسترده داشته باشد.
- شاخه ها بايد به نحو مطلوب ، بسته به شيوه بنساي مورد نظر، آراسته باشند.
- شاخه ها بايد به نحو زيبا و دلپذيري در اطراف تنه اصلي پراكنده شده باشند.البته اگر شيوه بنساي مورد نظر روش نردباني باشداين خصوصيت مورد توجه قرار نمي گيرد.
- به اندازه كافي سرزنده ، شاداب ، سالم و قوي به نظر برسد، تا نياز به مراقبت و نگهداري ويژه نداشته باشد.
- ارتفاع زيادي نداشته باشد.
- گياه انتخابي بايد از نوع درختاني باشد كه طول عمر زيادي دارند.

بعد از انتخاب آراكي دورتا دور گياه را خالي كرده و گياه را سالم و بارعايت نكات باغباني از محل رويش خارج ميكنند.و با حصير يا گوني دورتادور ريشه را ميپوشانند. سپس با نخ و سيم، گوني يا حصير را مي بندند. قطع ريشه ها تا يك فاصله معيني از تنه، ضروري است. روش برش بايد به صورت مورب باشد. گياه را بعد از انتقال به گلخانه، در گلداني مي كارند. ته گلدان شن درشت، سپس يك لايه خاك و شن و پس از آن يك لايه ماسه و كود حيواني و بعد شن شسته شده،ريخته ميشود.گياه بعد از ترميم، آماده بنساي و تربيت مخصوص شيوه مورد نظر است.

چند تذكر در اين مورد ضروري به نظرميرسد
1- نبايد گياه را در معرض باد قرار داد.2- خاك اطراف گياه نبايد خشكشود.3- در 2 روز اول نبايد گياه در معرض نور مستقيم قرار گيرد، ,مگر آن كه نورتنها به گلدان گياه بتابد.4- به گياهي كه كاملا ريشه نگرفته نبايد زياد كودداد.5- در صورتي كه گياه جوانه هاي متعددي توليد كرد، با توجه به شيوه بنسايانتخابي، جوانه هاي مناسب را نگه داشت و از توليد شاخه توسط بقيه جوانه ها جلوگيري كرد.6- پس ازآن كه گياه كاملا شكل گرفت، ميتوان آن را به گلدان زيباتري منتقلكرد.اين عمل بايد در ماه فروردين و ارديبهشت صورت گيرد.

پرورش به طريقخوابانيدن :

دومين روش آسان پرورش بنساي، روش خوابانيدن است . درختاني براي اين روش مناسب هستند كه بتوانند از طريق تنه يا شاخه، ريشه توليد كنند. براي نمونه ميتوان از درختاني نظير انار، افرا، نارون و يا صنوبر نام برد. درابتدا شاخهاي را كه جلوه مناسبي براي ايجاد يك بنساي دارد، انتخاب و قسمتي از شاخه را حلقه برداري ميكنند. سپس آن را با اسفنج يا خزه اسفاگنوم مي پوشانند . و اطراف آن را با پلاستيك مسدود ميكنند. بعد از يكي از دو سال ميتوان ساقه را قطع كرد و قسمت مورد نظر را به گلدان منتقل كرد. پس از آن روشهاي تربيتي و سيم پيچي آغاز ميشود.
سايرروشها

براي بنساي كردن گياه از روشهاي ديگري مانند پيوند زدن نيز استفاده ميشود. در اين روش از گياهاني كه به شرايط محدود بنساي، مقاوم هستند، به عنوان پايه استفاده ميشود. پيوند آن نيز از نوع زينتي است.
شيوه هاي بنساي:

درختان در طبيعت در شرايط و موقعيت مختلفي رشد ميكنند. بعضي از آنها عوامل رشد مناسب را در اختيار دارند در حالي كه برخي از گياهان در كوهستانها و مناطق شيبدار يا در كنار دريا و بادهاي تند رشد ميكنند. به همين دليل مجبورند در برابر اين عوامل نامساعد مقاومت كنند. اين مبارزه، باعث تغيير شكل در گياه ميشود و شكلهاي گوناگوني كه غيرقابل شمارش هستند؛ پديد مي آيد. در يك بنساي خوب، سعي ميشودكه از اشكال اصلي كه در طبيعت وجود دارد تقليد شود. براي انتخاب شيوه بنساي آگاهي از طبقه بندي آنها ضروري است.بنسايهايي كه زير 15 سانتيمتر ارتفاع دارند بنساي مينياتوري ناميده ميشود.بن ساي كوچك 15 تا 32 سانتيمتر ؛ بن ساي متوسط 32 تا 60 سانتيمتر و بن ساي بزرگ بيش از 60 سانتيمتر ارتفاع دارند . اندازه يك بن ساي بايد با اندازه يك درخت روييده شده در طبيعت متناسب باشد . براي مثال بوته هايي مانند رزهاي پا كوتاه يا شاه پسند درختي ؛ وقتي به رشد كامل مي رسند 5/0 تا 2 متر ارتفاع دارند . بنابراين براي بن ساهاي مينياتوري يا كوچك متناسب هستند . درختاني كه در طبيعت ارتفاع آنها به 2 تا 4 متر مي رسد ؛ مثل ختمي درختي براي بن ساهاي متوسط مناسب هستند . درختاني كه تا ارتفاع زيادي رشد مي كنند مثل چنار ؛ كاج ها و .......... براي بن ساهاي بزرگ مناسب هستند .

روش تربيت بن ساي ساقه

راست متقارن:

در اين روش درخت در يك مسير مستقيم رشد مي كند . ريشه ها نيز در همه جهات عمود بر ساقه گسترده شده اند . در اين روش ، درخت را به گونه اي تربيت مي كنند كه درختي رشد كرده در شرايط كاملاً مناسب و طبيعي ، در ذهن تداعي شود . براي ايجاد شكل ساقه راست متقارن ، بايد پايين ترين شاخه را در حدود يك سوم ارتفاع تنه حفظ كرد و با سيم پيچي مانع حركت آن به سمت جلو شود. آشفتگي شاخه ها باعث پنهان شدن قسمت عقبي و پشت درخت ميشود. تعيين اولين شاخه مهم است زيرا موقعيت شاخه دوم با توجه به شاخه اول معين ميشود. دومين شاخه بلند در قسمت ديگر وكمي بالاتر باشد. اين شاخه بايد كمي به قسمت پشت متمايل باشدو به گونهاي پرورش داده شود، كه مقداري از قسمت زير شاخه در ديد ناظر قرار گيرد. اين شاخه به تاج درخت عمق ميبخشد. سومين شاخه در قسمت عقب و كمي بالاتر از دومين شاخه قرار ميگيرد. چهارمين شاخه در راستاي دومين شاخه است. شاخه هاي ديگر نيز به همين ترتيب و به صورت متناوب قرار خواهند گرفت. شاخه ها نبايد در ديد ناظر بالاي سر يكديگر قرار گيرند زيرا در اين صورت به يك ميزان از نور خورشيد و جريان هوا، بهره مند نخواهند شد.
روش ساقه راست نامتقارن:

در اين روش، مانند روش متقارن، درخت رو به بالا رشد ميكند ولي تنه داراي انحناهاي بسيار زيبايي است. انحناها بيشتر به صورت زيگزاگ است. اما شاخه ها وضعيتي مشابه با روش متقارن دارند. در اين روش راس ساقه اندكي به يك طرف كج شده است.
روش اريب:

اين روش بسيار آسان است و براي افراد مبتدي در نظر گرفته ميشود، در زماني كوتاه نيز ميتوان آن را ايجاد كرد. در اين روش تنه درخت با انحنايي حدود 45 درجه به طرف راست يا چپ متمايل ميشود. بدين ترتيب تنه ابتدا به يك طرف مايل شده و دوباره بعد از طي فاصله كوتاه درمسير اولي قرار ميگيرد. اولين شاخه، قوي و نيرومند است و در مكاني كه انحناي تنه شروع ميشود، واقع شده است. اين شاخه يا به صورت افقي گسترده ميشوديا روبه بالا متمايل ميگردد و بيشترين نور را دريافت ميكند. روش تنه كج، درختي را درذهن القا ميكند كه در اثر نيروهاي طبيعي، به اين شكل درآمده است.گستردگي ريشه بيشتر در خلاف انحناي تنه است. اين روش خلق يك بنساي و يك نمونه جالب را براي هنرمندان امكانپذير مي سازد.
روش بادزده:

در روش بادزده، يك بنساي را بايد آن گونه شكل داد كه همانند يك درخت يا گروهي از درختان باشد كه در يك مكان بادخيز يا در مجاور ساحل يا در نوك تپه رشد كرده اند.در اين روش تنه مستقيم است، ولي با زمين زاويه ميسازد( عمود بر زمين نيست). زاويه خط تنه از راستاي شاقولي حدود 45 درجه است. راس ساقه نيز در مسيرخميدگي است. شاخه ها بايد همچنان به صورت افقي حفظ شوند. خميدگي درخت و وضع شاخه ها، اين تصور را درذهن ناظر القا ميكند كه درخت در پيكاري طولاني با بادهاي شديد است.

روش نردباني:

اين روش، كه بسيار ساده است، براي بنساي كردن گياهاني كه از طريق خوابانيدن ريشهدار شدهاند. استفاده ميشود. اين گياهان را به گونهاي تربيت ميكنند كه تمام شاخه هاي آنها در يك جهت قرار گيرند. سپس تنه گياه را به صورت افقي، به طوري كه شاخه ها رو به بالا قرار گيرند، دريك ظرف قرار ميدهند و روي آن خاك مي ريزند. براي تسريع ريشه زدايي، در زير هر شاخه قسمتي از تنه را زخمي ميكنند.ميتوان بين شاخه ها قطعات سنگ قرار داد تا بنساي نماي كوهستاني به خود بگيرد. بدين ترتيب سيماي يك جنگل در

ذهن القا ميشود

.

بونسایی به چه چیزی نمی گویند؟+ بونسایی گیاهی نیست که از نظر توارثی پاکوتاه باشد.
+ برای پاکوتاه شدن آن هیچ راه و روش و تجزیه مواد به صورت آنی وجود ندارد.
+ برای کوتاه شدن و ماندن هیچ حمله ای نمی توان کرد. در حقیقت بونسایی گیاهی است که شرایط محیطی آن یعنی، نور، آب و مواد غذایی و هوا و نگهداری از نظر کیفی و کمی تنظیم مانند گیاه بزرگ و معمولی با رعایت نسبتها است.

از نظر لغت شناسی ترجمه ژاپنی آن (درخت در گلدان) است. اما درطول تاریخ خود تعاریف زیادتری برای آن اظهار گردیده است.

همخوانی گلدان و گیاه چه از نظررنگ، جنس، اندازه و بافت دارای اهمیت زیادی است و در حقیقت هرکدام دیگری را تائید و تعریف می کنند و مکمل یکدیگر هستند.
درحقیقت بونسایی عبارتست از تعادل بین ریشه و اندام هوایی و به همین علت باید شاخه های موجود شکل داده شوند و آنهایی که اضافی هستند هرس شوند و تحت رژیم غذایی و نگهداری خاص خود قرار گیرند. گیاه بونسایی تحمل حمله قارچها و حشراتی مانند شته ها را ندارد و همانند درختان بزرگ نمی تواند از خود مقاومت نشان دهد و یا قدرت ریشه های آن در آب یابی ازذرات خاک و جذب آن در حد اندام خودش کم و کوچک است و نمی تواند غذای خودش را مانند درختان بزرگ از تجزیه کودهای حیوانی بدست آورد.
با تمام این این توضیحات باید اعتراف کنم که نام بونسایی به عنوان یک هنر بسیار مشکل مطرح شده که مسلمأ صحت ندارد و آن طوری هم که فکر می کنید مشکل نیست فقط لازم است همان معنی بونسایی که ذکر شد را بخاطر بیاورید( درختی در یک گلدان ). اگر این جمله را به خوبی درک کردید متوجه خواهید شد نگهداری از یک بونسای خیلی دشوارتر از یک گیاه معمولی آپارتمانی نیست.

تاریخچه:
کاشت در گلدان برای تغذیه و یا استفاده دارویی به قدمت تاریخ بشر است و هزاران سال سابقه دارد اما استفاده از گیاه گلدانی به عنوان تزئینی و زیبایی به ندرت صورت می گرفته است. پس از شروع استفاده از گیاه گلدانی به عنوان زینت و زیبایی به یکباره هنر تولید گیاهان مینیاتوری در چین به ظهور پیوست. نقاشی روی دیوار در 200 سال پیش از میلاد و حمل درخت و درختچه و سنگ توسط کارگزاران و مستخدمین حکومتی موید و شاهد این پدیده هنری است. امروزه پس از 2000 سال از آن تاریخ تولید درختان بونسایی یکی از هنرهای متداول چین و خاور دور است.

ژاپن و بونسایی:
فرهنگ و فلسفه و هنر چینی در قرنهای 11 و 12 و خصوصأ مکتب " ذن " در زندگی همسایه خود ژاپن تاثیر فراوان گذاشت و به نظر می رسد بونسایی توسط راهبان این مکتب به ژاپنی ها آموخته شده باشد. بونسایی هم از نظر معنوی و هم زیبایی ظاهری به شدت در ژاپن گسترش یافت و ظرافت و معنویت و زیبایی آن در قرن سیزدهم توسط راهب های بودیسم مورد توجه قرار گرفت و تقدس خاصی پیدا کرد و همزمان هنربونسایی در بین مردم عادی نیز شایع گردید و درختان وحشی بصورت بونسایی تربیت می شدند. متخصصین شروع به تهیه و گسترش وسایل نمودند و در بعضی موارد بجای اینکه به زیبایی ختم گردد به تغییر شکل ناخواسته و نا مطلوب تبدیل می گردیدند.

بونسایی جدید:
بونسایی مانند همه فعالیتهای غیر ضروری بشردر دوران های مختلف دست خوش تغییرات بوده است. در اواسط قرن 17 فعلیتهای بونسایی محدود به گل کاملیا و سپس آزالیا و هرسالی واریته ای از گلها مورد طرح قرار می گرفتند. طبق اسناد باقی مانده 162 واریته آزالیا و 200 نوع کاملیا مورد نظر بونسایی قرار گرفت.
در مقطعی از زمان چنان توجهات به گیاهان ابلق قرار گرفت که تقریبأ بقیه رنگها و واریته ها به بوته فراموشی سپرده شدند. و این دوران تا اواسط قرن هجدهم دوره شکل گیری و نظم پذیری و قانونمند شدن بونسایی می دانند.
در اواخر قرن هجده در 1892 اولین گردهمایی هنرمندان بونسایی کار در یکی از رستوران های توکیو برگزار شد و در سال 1928 اولین نمایشگاه گیاهان بونسایی در موزه هنرتوکیو شکل گرفت. مطالعه دقیق روی شکل گیاه و چگونگی خروج شاخه از تنه و بطور کلی عادات رشد از جمله دستاوردهای این دوران است.
بولتن ها و بروشورها و جزوات فراوانی راجع به این مطالب به رشته تحریر درآمد و از نظر فرهنگی و گسترش این هنر پیشرفت های فراوانی حاصل گردید . بونسایی در اواخر قرن نوزدهم شکل صنعتی بازرگانی به خود گرفت و صدها متخصص حرفه ای را به جامعه هنرمندان عرضه کرد.

سبک چینی و ژاپنی:
سهم ژاپنی ها در بونسایی اشاعه و گسترش آن در غرب و سازه های زیبایی شناختی است و در این بین عمومیت دادن به هنر بونسایی و خارج نمودن از حوزه هنری چند هنرمند خاص از تلاش های چینی ها است. ضرب المثل های فراوان، داستانهای اسطوره ای و شکل دادن گیاهان به اشکال مختلف و عجیب و غریب پرنده و حیوان و اژدها از خصوصیات بونسایی چین است و تولید و شکل دهی ریشه ها و تنه ها با اشکال حیوانات هنوزدر چین حالت مسابقه ای دارد. بونسایی چینی برگرفته از قدرت خیال و داستانهای اسطوره ای اژدهای آتشین و مارهای هیکل مند و مارپیچ است. اما عقیده ژاپنی ها درباره بونسایی اینست که کل طبیعت را باید دوست داشت نه جزئی ازآن و این ایده در یک درخت به تمام معنی در یک بشقاب خلاصه می گردد.

غرب و بونسایی:
در نمایشگاه 1878پاریس شکل حک شده بونسایی روی گلدان سرامیکی که مدال طلای ژاپنی ها را به خود اختصاص داد به معرض نمایش گذاشته شد اما اخبار و اطلاعات بیشتری که حاکی از بونسایی قبل از دوره ویکتوریا در اروپا باشد در دسترس نیست . اما داستانهایی مربوط به یک درخت کوچک مارپیچ در بین مردم رواج داشته است.
بعد از جنگ جهانی دوم سوغات ژاپنی دیپلماتهای غربی به کشورشان گیاهان بونسایی بود. بعضی از غربی ها ابراض علاقه شدیدی به آموختن فن بونسایی نشان دادند و اثرهایی خلق کردندکه هنوز زنده و پابرجاست. مهاجرین رانده شده از ژاپن سهم بسزایی دراشاعه و گسترش این هنر در کالیفرنیای آمریکا داشتند.
تنوع در فرهنگ و آب و هوای کشورهای غربی تحول عظیمی در هنر بونسایی به جای گذاشت و تکنیک و سبک های جدیدی عرضه شده است. یک نوع انجیر استرالیایی و کاج اسکاتلندی در غرب کمک عظیمی به این هنر نمودند. امروزه دهها سمینار و نمایشگاه و جلسات سخنرانی در این باره در غرب برقرار است و این هنر را روز به روز بهتر و بیشتر در معرض عموم می گذارند.

منبع:تالار پارس بیولوژی

تاریخچه ای از گل سرخ

تاریخچه گل سر: خ
Rosa در لاتین به معنای گل سرخ می باشد . از آغاز تاریخ ، گل سرخ بیش از همه گلها در قلوب بشر جای جای گرفته و از وقتی که مردم از زیبایی درخشان گل ، آگاهی یافته اند ، گل سرخ یک سرو گردن از آنها بلند تربوده است. گل سرخ میراث بزرگی از افسانه وتاریخ را به همراه دارد . این درختچه زیبا ، میلیونها سال قبل از بوجود آمدن بشر در روی زمین ، زیسته و زیبائی و عطر را در همه جا گسترده است فسیلهائی که از شکوفه های گل سرخ در آرگون (Oregon)و کولورادو(Colorado)بدست آمده ، محتملاً به 35 تا 70 میلیون سال قبل ، مربوط بوده است. رزهای خشکیده ای از 300 سال قبل ازمیلاد از گورهای مصریان بدست آمده تصور میرود که نشان اولین آشنائی مصریان با گل سرخ باشد. معهذا تحقیقات وسیعتر نشان می دهد که این گل بومی مصر نبوده ، بلکه از آسیای صغیر به آنجا آورده شده است.تاریخ افسانه وار گل سرخ طی قرنها توسط هنرمندان ، صنعتگران ، نویسندگان و درختکاران بوجود آمده که بوسیله این گل زیبا افسون شده اند و شرح فریفتگی شان را برای آیندگان نگه داشته اند تا از آن لذت ببرند . از جمله شاعرانی که افسانه های اساطیری پیرامون گل سرخ در مدایح و ستایشگرها گفته ، می توان به اثر اناکرئون (Anaceron) قرن 6 میلادی شاعر غزل سرای یونانی پی برد و رو نسازد (P.de Ronsard) 1585-1524، شاعر فرانسوی ، فرانسوادومالحرب (F.de Malherbe) 1555-1648 ، شاعر فرانسوی در باره هنری چهارم ولوئی سیزدهم و بالاخره غزلهای سلیمان (Cantiouses des cantiques) را می توان نام برد.اپوله (Apuless)180-125 نویسنده لانتی در داستان خر زرین می گوید، چگونه بصورت آدم در می آید گه گل سرخ می چرد . پیندار (Pindar)438-518 قبل از میلاد ، شاعر غزل سرای یونانی، دیونیزیوس باکوس (Diony sios Bacchus) گل سرخ را به رب النوع شراب یاد گشته است و در روم باستان ، گل سرخ مطلقاً وابسته و تقدیم به دیونیزیوس باکوس و ونوس محسوب میگشت ، برای مثال عید سالانه دختران شادی که در بهاران برگزار شده است ، در این روز که متعلق به ونوس (Venus Erycina) بوده، درباریان کوچه و خیابانها و باغات را با گل سرخ و مورد (Myrtus communis) تزئین می کردند. در میهمانیها جشن گل سرخ می گرفتند و همه جا را با این گل افسونگر می آراستند و از قدحها شربت گل سرخ می نوشیدند ، امپراطوران و همسرانشان روی تختخوابهایی از گل سرخ می خوابیدند و در حمامهایشان از عطر گل استفاده می کردند. در تراس ( Thrace) (محلی بین یونان و ترکیه ) گل سرخ به مانند سمبل ویژه اصلی خداوندی بوده است و در دوران تسلط رومیان در آن سرزمین ، یکی ازاعیاد دیونیزی باکوس ، بنام روزالیا (Rosalia) نام داشت. افسانه هایی که درباره گل سرخ نقل شده ، نسبت به سرزمینها ، نواحی ، عادات و رسوم، فرهنگها و معتقدات مردم زیاد و متنوع است . مسلمانان معتقدند که گل سرخ از قطره عرق جبین پیغمبر بوجود آمده است . بنا به افسانه ای ، گل سرخ در بهشت عدن برنگ سفید بوده است و هنگامی که حوا آنها را بوسید رنگشان قرمز شده و تا به حال بدان رنگ باقی مانده است. در افسانه های یونانی آمده است که گل سرخ از چند قطره خون افرودیت ، الهه ی زیبائی و عشق که در اثر خار و خس ها ( کیهه کوتی Ronce) جنایتکار مجروح گشته بود ، برنگ قرمز در آمده است. همچنین تعریف کرده اند که رنگ گل سرخ بر اثر خون ادونیس(Adonios) خدای زیبائی و جمال فینیقیان است که بوسیله خوک وحشی مجروح گشته و افرودیت او را بصورت گل شقایق نعمائی (Anemone)در آورده است . گل سرخ را یونانیها برای رومیها به ارمغان آورده اند که مجذوب آن شدند و پرورش داده و گلهای خوبی بار آوردند .در ایام نرون(Neron) استعمال تزئینی گل سرخ در جشنهای رومی به حد دیوانه وار رسیده بوده .چنانکه گویند ، نرون 40 میلیون سسترس (Sesterce) خرج تهیه گل سرخ برای یک مهمانی گل سرخ برای یک مهمانی کرده بوده. بطور کلی هر جائی که مراسم یا جش رومی بطورخصوصی یا عمومی برگزار می شد ، مشکل می نمود که گل سرخ جلب توجه نکند. گل سرخ را 40 قرن قبل از میلاد در آسیا روی سکه ها و 16 قرن قبل از میلاد مسیح در اروپا روی گچ بریها و سکه ها نقش می شد. نقش معماری گل رز در بابل و آسور نشان می دهد که این تمدنها ، گل سرخ را می شناخند .نسخه های خطی قبلی از پرورش گل سرخ را ملکه گلها می نامیدند . شعراء ، تاریخ نویسان ، گیاهشناسان یونان باستان احساس خود را از گل سرخ در نوشته هایشان ثبت کرده اند ، سافوی شاعره (Sappho) در 600 سال قبل از میلاد مسیح ، لقب ملکه گلها برخود نهاد . هومر در ادیسه از گل سرخ در توصیف سپیده دم نام می برد و در ایلیاد به روغن گل سرخ اشا ره می کند . شاعر حماسی سرای یونانی نیز فجر سحر گاهی (اورورAurore) را به مانند یک دختر جوان در حال پخش کردن گل سرخ نمایانده است. کلیساهای رومی مسیحی روم با روش استفاده رومیان از گل سرخ مخالفت کرده ولی بزودی آن را به عنوان نشانه تسلی جهت باز ماندگان مرده ها پذیرفت . از آن موقع گل سرخ در مراسم مذهبی ، نقاشی و نشانهای کلیسائی و مجسمه سازی بکار می رود . تابلوی"تولد ونوس"که توسط بوتیچلی (Botticelli) نقاشی شده ، افسانه ای را که باز می کند ، این است که گل سرخ هنگام ظاهر شده ونوس از دریا در نزدیک جزیره قبرس بوجود آمده تاکید می کند.در قرون وسطی ، در باغها و دیرهای انگلستان ، گل سرخ را برای مراسم و اجتماعات مذهبی پرورش می دادند ، روی شیشه های رنگی پنجره های کلیساها ، طرحها ، نقشهای گل سرخ به چشم می خورد.پنجره مشهوری از این توع در کلیساهای یورک میینستر(York Minster)امت اتحاد خانواده های یورک و لنکاستر(Lncaster) بعد از جنگ زرها است. گل سرخ طلائی کلیسائی روم از قرن چهارده باقی مانده است. رزهای "رزساندی " (Rose-Sunday) بوسیله پاپ متبرک و گاهی به اشخاص که در مذهب کاتولیک به مقام ارجمندی نائل شده اند، سپرده می شود . از اولین روزهای سلحشوری و قهرمانی ، گل سرخ به عنوان نشان نجات خانوارگی نیم تاجها ، پرچمها و سپردهای شوالیه ها و پادشاهان انگلیس نقش می شد . برخی از خانواده های سلطنتی انگلستان آن را به عنوان نشان اختیار کردند و هنوز هم نشان انگلستان است. گلهای سرخ در عروسها ، مراسم دفن ، آئین اعطای نشان های لشکری ، عطرسازی و پزشکی بکار می رفت . رسم عاشقان بود که حلقه ای از گل سرخ ترتیب داده ، به در خانه زنی مورد پسند و علاقه شان می آویختند. در مجموع می توان گفت در دوران قدیم ، گل سرخ سمبل عشق ، زیبایی و شادی محسوب می گشت. بطوریکه در داستانهای کهن و قدیم هندی گل سرخ به منزله دلپذیری ، خدای مهر (خورشید 9 معرفی شده بود. اما پس از پیدایش مسیحیت این سمبل تغییر یافته و مادونا (Madona) مریم مقدس همیشه باکره، در افسانه های ونوس یونان که فراموش شده بود ، جانشین گردید. گل سرخ را نشانه پاکیزگی معرفی گردیدو ماه ششم تقویم حیوانی ، سنبله را به ماه مریم باکره تبدیل کردند که برابر ماه مه میلادی یا اردیبهشت شمسی است و در آغاز نیز ماه گل سرخ می گفتند.در ایتالیا به عید بهاره پانته کوت (Pantecote) که نزد یهودیان تحت عنوان روزی است که خداوند قوانین یهود را بر موسی پیامبر انسان نازل کرده است که به آن عید الخمسین (عید انعصره) است. مدتها به نام پاسکو آروزاتا (Pasqua rosata) شهرت داشت و بزرگان دینی مسیحیان ، گل سرخ رزین را تغییر نام دادندو هم اکنون نیز زنان عابد و مقدسه ای مسیحی میوه های خشک و قرمز گل سرخ را به نخ کشیده ، همانند تسبیح با آن عبادت می کنند که روزیه (Rosaire) یا تسبیح دانه درشت گل سرخ نامید. به تدریج گل سرخ ارزش و مقام خدائی دیرینه ای را از دست داده و از آن در مراسم تشییع جنازه ها بیشتر استفاده می کنند و حتی در برخی نقاط آن را روی گوره های می کارند و چه بسا در برخی از نوشته ها از ارتباط گل سرخ و برگ سخن به میان آورده شده است . به عنوان مثال ، در یک داستان افسانه ای ایرلندی که اشاره دارد به ... اگر بیماری در خواب بیند گل سرخ را همراه می برد ، نشانه آن است اجلش فرا رسیده و خواهد مرد.در قرون وسطی ، اروپائیان گلهای بونه گل سرخ وحشی یا نسترن را شوم و نحس و شیطانی می پنداشتند . شاید این کج اندیشی از نوشنه ای مولنتوف (Mullenthof)از داستان Sehlewing ناشی شده باشد که می گوید ...شیطان می خواست به آسمانها دست یابد برای به ثمر رسیدن این مقصود ، نردبانی از ساقه های نسترن ساخت و از آن نردبان شروع به بالا رفتن کرد ، ولی خدا وند مانع گردید و نردبان پاره شده و با سر به زمین سقوط کرد و تیغهای گل بدنش را مجروح ساخت.
پیدایش و توسعه رز:

اروپا تا اوائل قرن 12 میلادی گل سرخ را نمی شناخت و در آن هنگام بود که جنگجویان صلیبی آن را از سوریه امروزی به اروپا انتقال دادندو در آن زمان به این بوته گل شام می گفتند . نهالهائی از این گل به اروپا رفت و نام گل گال به آنها نهادند. رنگ این گل در آن زمان قرمز روشن بود اما گل دیگری به نام گل دمشق که رنگ مخملی و عطری دلپذیر داشت نیز به اروپا انتقال یافت که تا آن هنگام چنین رایحه ای دل انگیز در اروپا به مشام نرسیده بوده و تا به امروز این گل به نام داماسک رز یا گل سرخ دمشقی شهرت دارد.رزهای بورین با گل محمدی (Rosa damascena) وRosa gallica و سایر رزها ، پیوند داده شدند تا خانواده بزرگی از رزها به نام دو رگه یا پیوندهای دائمی نیز به نوبه خود با رز چای (Tea) یا رز ادراتا(Rosa odorata) پیوند داده شدند تا هیبریدهای دائمی نیز به وجود آمد . اولین دو رگه های چای فرانسه نام دارد که به سال 1876 در فرانسه به دست آمد. نخستین دو رگیری چای ، گلهای زرد خالص ندادند.تا در سال 1900 میلادی .ژوزف پرند دوشه (Joseph pernet Doucher)نخستین گل کاملاً زرد خالص ، را وارد بازار کرد. این کارشناسان موفق شدند با پیوند زدن گلها به یکدیگر ، صدها بلکه هزارها گل را به رنگهای متفاوت و به نامهای و کد های معین را روانه بازارکنند.اوایل قرن نوزدهم میلادی ، در واقع آغاز پیدایش علاقه مندی عمومی برای پرورش گل شرخ ، علاوه بر جنبه های زینتی ، به منظور های صنعتی و داروئی می باشد . فعالیت زیاد در این زمینه در فرانسه صورت پذیرفت و مشوق این کار امپراطریس ژوزقین (Empress josephne) آماتور بزرگ پرورش گل رز بود . اندکی بعد از سال 1800 ، امپراطریس دوستاران رز را به باغهای خود در مالمزون (Malmaison) دعوت کرد و با کمک آنها کلکسیونی بالغ بر 256 نوع رزجمع آوری نمود.امپراطریس گروهی از هنرمندان را نیز برای یادداشت ، شکل و رنگ رزهایش فرا خواند ، در میان این اشخاص یکی ، رافائل گلها پ-ژ-ردونه (P.J.Redoute) بود که بعدا نقاشیهای آبرنگ ، وی در سه مجله تحت عنوتن رزها (Les Roses) 1817-1824 منتشر گردید. اکنون علاقه مندان تابلوها یا نسخه های آنها را به عنوان گنجینه های با ارزشی مورد ملاحظه و بررسی قرار می دهند . علاقه بیشتر به پرورش رز موجب پیوند زدن ، گردید و انواع جدید از آن ، بوجود آمد و اکنون نیز این انواع وجود دارد . در سال 1829 ، نام 2000 نوع در کاتاوگ آن زمان نوشته شده بود . در حدود 1600 نوع رز نام برده که از 1815 تا کنون بوجود آمده و از بین رفته است . کل سرخ امروز با رزهای قرنهای گذشته خیلی متفاوت اند. آنها در رنگ ، شکل ، بو، طول مدت گل دهی با اجداد خود بواسطه هیبریدهای انجام گرفته ، فرق دارند. در اوایل سال 1800 ، تمام رزها ، فقط در تابستان گل می دادند به غیر از رزمانتلی چینی (Monthly) که در پاییز نیز گل می دادند.با رونق گرفتن کشت گل رز در سراسراروپا ، نمایشگاههای مخصوص گل ترتیب داده شد ولی ازهمه بالاتر فستیوال گل در ژنومی باشد . که در هر سال در سراسر دنیا برگزار می شود و بی نظیر است . حتی گروهی از افراد با سلیقه و ذوق آن را در ردیف مراسم برگزاری جوایز اسکاردر هالیوود می دانند . از طرفی ، نمایشگاه گل سرخ منحصر به ژنونبوده ، بلکه در اقصی نقاط جهان بر پا می گردد ، مانند وست بروک پارک (هلند) پارک دلی در مادرید "سن" در دوبلین پایتخت ایرلند ، دورتموند در آلمان و غیره ، در سال 1987 یک مسابقه بزرگ رقابت انگیز با شرکت هزاران غلاقمند به رز درشهرپاریس با حدود 400 نوع گل مختلف به معرض نمایش درآمد و در واقع بهشتی از گل، عطر و رایحه مطبوع مشام بینندگان را معطر ساخت. یک نوع گل که پیوندی از چندین نوع گل رز بود به عنوان << آلن مید لانت >> تعلق گرفت. گل او که پیوندی از چند گل بئد به نام ( شری میدلنو) شهرت یافت . پدر این شخص ، گلی را ابداع کرد به نام گل صلح (Pease) اشتهار پیدا کرده است. اما با توتیکه برنده بهترین گلها شد، یک خانم ایرلندی بود و جایزه بزرگترین گل به یک گلخانه انگلیسی تعلق گرفت و هرمان کورس جایزه کوچکترین گل و خانواده پل سن دانمارکی جایزه معطر ترین گل را به خود اختصاص دادند.

خواستگاه و انتشار جغرافیائی:

گل سرخ یکی از پنج پایه اصلی رز در دنیا است . منشأ اصلی این گل آسیای جنوب شرقی و ایران گزارش شده است . امروزه در تمام نقاط دنیا کشت می گردد و قسمت اعظم گل سرخ از کشورهای بالکان ، فرانسه ، ترکیه ، مراکش و ایران تولید و صادر می گردد. کشت و کا رآن در ایران ، در زمانهای پیش متداول بوده است. درسالهای اخیر محصول گل بریده یکی از محصولات عمده باغبانی کشور به شمار می آید و این محصول در تمام فصول به بازار عرضه می شود.

مورفولوژی:

ساقه و برگ :

گل سرخ درختچه ای بوته ای است که به مقتضای انواع اقلیمها ارتفاعی بین یک تا دو متر متغیر ، دارای ساقه های خاردار ، خارهای ریز و فراوان ، برگهای مرکب ، غالبا پنج برگچه ای و دندانه دار سطح روئی برگ سبز تیره و سطح پشتی آن کدر است . ساقه های گل محمدی به جوانب و بالا رشد می کند.

گل ، میوه ، بذر:

گل رز دارای گلهای درشت ، معمولاً پرپر و به رنگهای صورتی ، سفید ، قرمز، متمایل به ارغوانی، درروی ساقه بطور منفرد و یا خوشه های سه تا پنج تائی ظاهر میشود.

موارد استفاده :

گل سرخ ، مظهر محبت است و زیبائی، عطر دل انگیز آن از دوران باستان آن را ستوده اند و حکمای یونان مصارف فراوانی ( مخصوصا در عطر سازی و پزشکی ) برای آن ذکر کرده اندو در طب شرق جایگاه ویژه ای داردگل محمدی که در واقع گل سرخ پرپر ، صورتی رنگ مظهر زیبائی و جمال طبیعت به شمار می آید گویند پیامبر اسلام به عطر گل سرخ علاقه وافر داشتند و آن را زیاد استعمال می فرمودنداکنون نیز عطر و گلابی که از گل سرخ تهیه می کنند، در مجالسی با ختم صلوات مصرف می کنند.عمده قسمتهای مورد استفاده این گیاه گلها و میوه های آن می باشد .گلبرگها و میوه های گل سرخ ، کمی قابض بوده و از این رو آن را به عنوان داروی قابض ملایم به کار می برند. دانشمندان انگلیسی در حین جنگ جهانی دوم متوجه شدند که میوه های گل رز ، به عنوان منابع بسیار غنی از ویتامین ث به شمار می آید ، به طوریکه سه عدد میوه متوسط گل سرخ یه اندازه یک پرتغال معمولاً ویتامین ث دارد. روی همین اصل از قدیم در روستاهای مناطق معتدل ایران ، از میوه گل سرخ و نسترن ، آش ، شربت و ترشی درست می کردندو یا نوعی ازآن که در مازندران << کلیک >> ودر آذربایجان<<گلدیک >> می گویندو بعد از ریختن گلبرگها رنگشان قرمز روشن و نرم می باشد به شکل خام نیز مصرف می گردد.از گلبرگهای گل محمدی در نواحی غربی و شمال کشور ، مربا و شربت درست می کنند که به علت داشتن املاح ملین و مفید است.میوه های گل رز حاوی اسید اسکوربیک به مقادیر 5/0 تا 7/1 درصد می باشد ولی مقدار ویتامین موجود در آن بستگی تام به منشا ء گیاهی ، محل کشت ، آب و هوای منطقه ، زمان جمع آوری و طریقه خشک شدن محصول دارد. در حقیقت میوه های گل سرخ موجود در بازار اغلب فاقد ویتامین ث می باشد، حتی اگر بپذیریم که میزان اسید اسکوربیک موجود در میوه گل محمدی بالا و در حدود یک درصد باشد و تمام این مقدار کاملاً وارد فراورده ها ی تهیه شده مانند دمکرده ، سوپ و مربا مصرف شود ولی قیمت ویتامین ث این فراورده ها در حدود 25 برابر قیمت ویتامین صناعی ( سنتزی ) خواهد بود ، چون اغلب خصوصیات فوق ممکن است ، صحیح نباشد و چون از نظر جذب و متابولیسم ویتامین ث طبیعی و صناعی فرقی با یکدیگر ندارد ، بنابراین میوه گل سرخ ، نمی تواند به عنوان یک منبع اقتصادی برای ویتامین ث محسوب شود و در قرصهای ویتامین ث محتوی میوه گل سرخ و ویتامین ث صناعی است ، اغلب ذکری از ویتامین ث طبیعی نمی شود و در اکثر موارد مقدار ویتامین ث طبیعی نیز بسیار ناچیز است.

گلاب و اسانس:

همزمان با بهار و ماههای اردیبهشت و خرداد ، گلهای محمدی با عطری دل انگیز محیط پیرامون را عطر آگین می کنند. در این زمان کارگاههای سنتی و صنعتی مختلف گلابگیری در اقصی نقاط ، با وسایل تقطیر ، گلها را هر روز صبح زود ، قبل از باز شدن کامل غنچه ، چیده و به همراه بخار آب در دیگهای مخبلف ، تقطیر می نماید.اسانس حاصله که در قسمت فوقانی پارچه جمع آوری شده ، تجمع می یابد را جدا و پس از آبگیری در درون شیشه های در بسته ، دور از نور نگهداری می کنند ، اسانس را در ظروفی که اطراف آن توسط نمد پوشیده شده است ، عرضه می نمایند، آب باقیمانده حاصل از عمل تقطیر را به عنوان <<گلاب >> به مصارف مختلف می رساند .از هر 3000 کیلوگرم ، حدود یک کیلو اسانس به دست می آید . اسانس رز یکی از عطرهای بسیار معروف می باشد که به طوروسیع در عطر سازی و سایر فراورده ها ی آرایشی ( پودر دندان و انواع پمادها ) به عنوان خوشبو کننده به کار می رود . قسمت اعظم اسانس گل محمدی در گلاب ، به عنوان تقویت کننده قلب و تهیه شربت مصرف می شود . کشورهای بالکان ، فرانسه ، ترکیه ، مراکش ، اسپانیا و ایران تولید می شود.براورد قابل قبول مصرف میکرو گرم به ازاء هر کیلو وزن بدن برای ستیرال ژرانیل استات ، سیترونلول ، لینالیل ، استات بر حسب سیترال می باشد.

صنعت کلابگیری :

ایران باستان ، از دوران های بسیار گذشته ، به صنعت گلابگیری اشتهار داشته و این کشور مرکز اصلی گل سرخ و گیاهان معطر به شمار می رفته است.بیشترین کارگاههای تولید گلاب در میمند و فیروز آباد فارس بوده است . حمله مغولان همراه با نابودی همه چیز، این صنعت را نیز دچار رکورد نمود ، به طوریکه از آن تاریخ تا کنون این صنعت رواج قبلی خود را باز نیافته است. هنر گلابگیری در قرن دهم میلادی توسط اعراب به اروپا بده شد و اولین کشور اروپائی که این هنر را در خدمت گرفت ، اسپانیا بود.عطر و گلاب گل سرخ ایران به علت شرایط مناسب آب و هوائی ، از مرغوبیت خاصی برخوردار است. به جهت اینکه به مقدار کم تولید و بیشتر در داخل کشور مصرف می شود. از شهرت جهانی برخوردار است. اکثر کشورهای عربی حوضه خلیج فارس ، انواع مختلف عرقیات وگلاب را از ایران تهیه می کنند . متأسفانه اکثر مراکز و کارگاههای گلابگیری کشور به صورت سنتی انجام می گیرد . کمتر تولید کننده ای با شیمی ترکیبات مواد تولید شده آن آشنائی دارد .

آب مقطر ( گلاب ) گل سرخ:

آب مقطر حاصل از تقطیر گل سرخ را گلاب می نامند. تفاوت گلاب ایران با سایر کشورها در این است که گلاب ایران در واقع از تقطیر گلهای تازه محمدی با آب مقطر تهیه می شود ، در صورتیکه گلاب سایر کشورها ، از طریق حل کردن اسانس گل محمدی در آب مقطر به دست می آورند.هنگامی که آب مقطر گل سرخ به طریقه مصنوعی تهیه شود . ژرانیول با درصد زیادی در آب حل شده ، ولی استرها روی صافی باقی می مانند. به عبارت دیگر ، یکی از مشخصات گل سرخ حضور هیدروکربنهای دارای 15 تا 22 اتم کربن است که نسبت 9/22 درصد در آن موجود هستند. این هیدروکربنها ( استرها ) به مقدار زیاد در هنگام تهیه آب مقطر به روش مصنوعی توسط صافی گرفته شده و به هدر می رود.

گلاب قوی (Stronger rosewater):

محلول اشباع شده استاندارد خوشبو از گلهای محمدی که از تقطیر گلهای تازه با آب و جدا ساختن اسانسهای اضافی از قسمت آب زلال حاصل از تقطیر به دست می آید.برای اینکه بوی معطر آن حفظ شود ، بهتر است که آن را درظرفهائی که مقداری هوای تازه اضافی در بالای آن است، نگهداری نمود، به این نوع گلاب ، اصطلاحاً گلاب قوی گویند، این آب مقطر جزء محصولات ثانوی اسانس گل سرخ است و آن را با هم حجم خود آب مقطر ساده مخلوط می کنند و آب مقطر معمولی گل سرخ را گلاب سه برابر (Triple Rosewater) به دست می آورند.گلاب تجاری رقیق نشده ، به وسیله تقطیر گلهای تازه گل محمدی حاصل می شود و محلول آبی اشباع شده از اسانسهای حاصل می گردد، آب باقیمانده حاصل از تقطیر گلهای محمدی که به گلاب مشهور است را یا به همین صورت به مصرف می رساند یا اینکه برای تقطیر مجدد گلبرگهای تازه ( به جای آب مقطر ) به کار می برند.

ترکسبات شیمیایی:

اسانس گل محمدی ، مایعی است فرار ، بیرنگ ، یا زرد رنگ ، نیمه جامد ، درجه حرارت 20 درجع سانتیگراد مایع بوده و در اثر سرد شدن تدریجی، شکل توده کریستالی یا متبلور به خود می گیردو در اثر گرم شدن مجدد به حالت مایع در می آید . ماده اصلی این اسانس ، حاوی الکل بوده که مهمترین الکلهای ترپنی آن عبارتند از: ژرانیول ، رودینول ، نرول(Nerol) 5 تا 10 درصد لینالول و اوژنون و مقدار قابل ملاحضه ای استرژرانیل استات می باشد . وزن مخصوص اسانس در درجه حرارت 30 درجه ، 861/0 گرم است.به طور کلی اسانس گل محمدی شامل دو قسمت جامد و مایع است. قسمت جامد کریستالی به نام استئاروپتن (Stea roptene) بدون بو بوده و در گرمای 33 درجه ذوب می شود. قسمت مایع اسانس گل محمدی اولئوپتین (Oleoptene) نام دارد.آمریکا و اسپانیا، اسانس گل محمدی (Damask Rose) را مجاز می دانند. بوی اسانس ، معطر قوی و مزه آن کمی شیرین است. قسمت اعظم اسانس شامل الکلهای ترپنی مانند ژرانیول ( C10 H18O) 40 تا 70 درصد و درحدود 20 تا 40 درصد ال سیترونلول یا رود ینول (C12 H22O) تشکیل می شود . این دو ماده که بخش قابل ملاحظه ای از اسانس را شامل می شود ، به حالت مایع وبوئی مطبوع و ملایم دارد. قسمت مایع اسانس گل محمدی ، علاوه بر دو ماده ذکر شده ، حاوی فارند سول ،نرول، لینالول، اوژنون(به مقدار 5 تا 10 درصد اثر بسیار مشخصی روی اسانس دارد) سیترال، آلدئیدتونیلیک و سایر ترکیبات است.وزن هر میلی لیتر آن در 30 درجه ، 852/0 تا 862/0 می باشد که با الکل یک محلول کدر می دهد. ال لینالول ، اوژنونو استئاروپتین ، بیرنگ که در حرارت معمولی جامد است

توف مقدمه به سنگهای پیروکلاستیکی که بیش از 75 درصد قطعات آن کوچکتر از 2 میلی متر باشد، توف گفته می شود. توفها را براساس اندازه قطعات به انواع توف دانه درشت و توف دانه ریز تقسیم می کنند. براساس نوع قطعات به توف شیشه ای، توف بلورین و توف سنگی تقسیم می شوند. در توف شیشه ای بیش از 50 درصد قطعات را شیشه آتشفشانی تشکیل می دهد. در توف بلورین بیش از 50 درصد توف از همان ماگمای عامل انفجار تشکیل شده و حاوی بلورهای زیاد است. توف سنگی حاوی بیش از 50 درصد قطعات سنگی است که از محدوده دهانه آتشفشانی به هنگام انفجار کنده و پرتاب شده اند. توفهای نفوذی اخیرا از زونهای گسلی بعضی کمپلکس هاس حلقوی گزارش شده است. در اینجا مشاهده می شود که این توفها در داخل سنگهای اطراف نفوذ نموده اند. با وجودیکه این مواد عمدتا از قطعات گرد شده میزانهای مشکله سنگها از جمله کوارتز، فلدسپات ، اوژیت و غیره با قطری حدود 1/0 میلیمتر تشکیل شده اند، ولی قطعات درشت تر سنگها نیز همواره با قطعاتی که از نظر اندازه با آنهایی که با برش های انفجاری یافت می شوند مشارکت دارند، منتها تعداد آنها کمتر است. تصور می رود که شرایط تشکیل آنها در اصل مانند برشهای انفجاری است ولی خرد شدگی انفجاری که جریان گاز را به دنبال داشته در عمق زیادتر و تحت فشار بیشتر به وقوع پیوسته است. توفهای جوش خورده توفهای جوش خورده عمدتا در پیروکلاست های جریانی یافت می شوند. دمای بالای مواد پیروکلاستیکی که در زمان کوتاهی روی هم انباشته می شوند، موجب متراکم و سخت شدن این مواد می شوند. قطعات پامیس در این سنگها عمدتا حالت کشیده داشته و به شیشه تبدیل شده اند. توفهای کریستالی توفهای کریستالی کمیابند و به شرایط تشکیل ویژه ای نیاز دارند. این توفها معرف فنو کریستال هایی هستند که به وسیله ماگما از اعماق به طرف بالا آورده شده، چنین ماگمایی سرشار از کریستالهایی بوده اند که اکنون در توفها یافت می شوند. یک انفجار در مجرا می توانسته در ستون ماگما گسیختگی ایجاد نموده، کریستالها بر اثر اصطکاک با هوا از ماده مذاب جدا گردند. انباشتگی مجرا (اغلب با شکل کامل کریستالی) می تواند از این طریق در دامنه های آتشفشان صورت پذیرد و زمینه های مناسبی را برای کلکسیونرهای کانی ها فراهم آورد. کریستالهای لویسیت و اوژیت در اطراف وزوو یکی از بارزترین نمونه های این فعل و انفعال به شمار می آید.